dekoratif-uygulamalar

Söve

Pencere ya da kapı açıklıklarının çevresine yerleştirilen söveler, estetik amaçlı dekoratif yapı elemanıdır. Tarihi yapılardaki pencere ve kapı çevrelerinde bulunan taş veya ahşap söveleri, günümüz yapılarında da anımsatmak ve estetik bir görünüm oluşturmak için kullanılmaktadır. Söveler çeşitli malzemelerden üretilmektedir, ancak en çok polistren (köpük) söveler kullanılmaktadır. Sövelerin farklı modelleri ve ebatları bulunmaktadır. Uygulanacak yapının cephesine uygun söve modeli kullanılmazsa, zamanla sövelerin üzerinde biriken toz ve kir, yağışla beraber cephelerden akacak ve kalıcı lekeler oluşturacaktır. Cephe tasarımında bu konuya özellikle dikkat edilmeli ve kullanılacak malzemeler her açıdan düşünülerek seçilmelidir.

Kat Silmesi

Yatay olarak kat aralarında belli sıralarla uygulanarak yapıların dış cephelerini çevrelemek ve dekoratif bir görüntü elde etmek için düz ya da eğri profilde kabartmalı olarak yapılan, dekoratif yapı elemanıdır. Farklı modelleri ve ebatları bulunmaktadır. Et kalınlığı fazla olan modelleri tercih edilirse, zamanla burada biriken toz ve kir, yağışla beraber cephelerden akacak ve kalıcı lekeler oluşturacaktır. Cephe tasarımında bu konuya özellikle dikkat edilmeli ve kullanılacak malzemeler her açıdan düşünülerek seçilmelidir.

Fuga

Fuga; eni, boyu, derinliği olan bir kanal anlamına gelmektedir. Yapılarda dış cephe ısı yalıtımı uygulanırken dekoratif amaçlı olarak uygulanabilmektedir. Hazır olarak satılan fugalı ısı yalıtım levhaları mevcut olmakla birlikte, makine ile yerinde fuga açılabilmektedir. Makine ile açılan fugalara mutlaka fileli fuga profilleri yerleştirilmelidir. Ayrıca hazır fugalı olarak satılan ısı yalıtım levhaları, önceden sıvası yapılmış ürünler olmamalıdır.

Fuga, ısı yalıtımının sürekliliğini bozduğundan ve ısı yalıtım kalınlığını azalttığından uygulanmaması daha iyidir. Ancak cephe kaçıklıklarından dolayı zorunlu olarak kullanılabilir.

Köşe Taşı

Köşe taşı, yapıların köşelerine yerleştirilen, dekoratif amaçlı yapı elemanıdır. Bazı tarihi yapılarda, köşelerde bulunan taşıyıcı taş sütunlara yontularak verilen şekillerin veya gerçek taş kaplamaların görünümünü günümüz yapılarında anımsatmak ve estetik bir görünüm oluşturmak için kullanılmaktadır. Köşe taşı çeşitli malzemelerden üretilmektedir, ancak çoğunlukla polistrenden yapılmış köşe taşları kullanılmaktadır. Çeşitli model ve ebatları bulunmaktadır. Köşe taşı uygulaması her yapıya uygun değildir.

Sütun

Sütunlar tarihi yapılarda taştan yapılmış ve taşıyıcı görev üstlenmişlerdir. Tarihi yapılardaki bu sütunlar estetik amaçlı olarak yontulmuş ve taşıyıcı vasfının yanında yapının estetik görünümüne katkı sağlamışlardır. Tarihi yapılardaki sütunların estetik görünümünü günümüz yapılarında anımsatmak amacıyla çeşitli malzemelerden sütunlar üretilmektedir. Günümüz sütunları taşıyıcı değil sadece görsel amaçlı olarak uygulanmaktadır.

Payanda

Payandalar, tarihi ahşap yapılarda çıkmaların altına destek olarak konulan ahşap yapı elemanlarıdır. Payanda, elibelinde veya eliböğründe olarak da bilinir. Payandalar tarihi yapılarda taşıcı özelliğinin yanında estetik bir görünüm sağlamaktadırlar. Tarihi yapılardaki payandaların estetik görünümünü günümüz yapılarında anımsatmak amacıyla çeşitli malzemelerden payandalar üretilmekte ve yapıların cephelerine uygulanmaktadır.

Elastik Tuğla

Elastik tuğla yapıların cephelerine estetik bir görünüm kazandırırken, çarpma ve kirlenmeye karşı da koruyucu rol üstlenmektedir. Elastik tuğlaların farklı doku ve ebatları da bulunmaktadır.

ÖZELLİKLERİ

  • Esnektir, çatlama yapmaz,
  • Hafiftir,
  • Solmaz,
  • Nefes alır, su buharı geçirir,
  • Koruyucudur, çarpma ve kirlenmeye karşı yapıya mukavemet kazandırır.

Dış Cephe Renkleri

Yapıların dış cepheleri çeşitli yapı malzemeleri kullanılarak sonlandırılmaktadır. Dış cepheler açık hava şartlarına maruz kaldığından sonlamalarda, suya ve neme dayanıklı, ürünler tercih edilmelidir. Ancak bununla beraber yapıyı dış ortamla sınırlayan yapı elemanlarının da olması gerektiği gibi, su buharı geçirmesi yani nefes alması da gerekmektedir. Çok önemli diğer bir detayda, dış cephelerdeki son katmanın rengi konusudur. Dış cephelerde kullanılan renkler ne kadar açık renk olursa, cephe dış hava şartlarına o kadar uzun süre dayanacak, sıva çatlağı gibi hasarlar oluşmayıp zamanla tadilat gereksinimi de olmayacaktır. Özellikle son yıllarda oturulan mevcut yapılardaki ısı yalıtım uygulamaları yapılırken bu konuya bilhassa dikkat edilmesi gerekmektedir. Isı yalıtım sistemlerinin üzerine uygulanacak koyu renkler zamanla ısı yalıtım malzemeleri üzerinde tahribat yaratmaktadır. Estetik nedenlerle bile olsa, en iyi boya veya kendinden renkli sıvada kullanılsa, ısı yalıtımı üzerine kesinlikle koyu renkler tercih edilmemelidir.